Top tien duurste geneesmiddelen toont invloed marketing in gezondheidszorg

Door Nathalie Carpentier, De Morgen, 6 december 2007
De tien duurste terugbetaalde geneesmiddelen nemen een grotere hap uit de ziekteverzekering dan vorig jaar, aldus de Christelijke Mutualiteiten. De uitgaven voor die tien in het eerste semester van 2007 ligt 6 procent hoger dan voor dezelfde periode in 2006, tegen 4 procent voor de hele groep.
Vooral de marktverschuiving van Fosamax, het oude product tegen osteoporose, naar het 'nieuwe' middel Fosavance van dezelfde firma in een jaar tijd krijgt kritiek. 'Dit is helemaal onterecht', reageert de CM, 'want Fosavance is een pseudo-innovatie.'

De Christelijke Mutualiteiten stelden een rangschikking op van de geneesmiddelen die de ziekte- en invaliditeitsverzekering het meest kosten op basis van de terugbetaling aan CM-leden tijdens het eerste semester van dit jaar. De top tien van duurste geneesmiddelen is goed voor iets meer dan een vijfde van de totale uitgaven van de ziekteverzekering voor terugbetaalbare geneesmiddelen in de apotheek en voor 16 procent van hun totale volume.
Eén spectaculaire verschuiving in de lijst duurste geneesmiddelen doet bij de CM de wenkbrauwen fronsen: de evolutie van twee middelen tegen osteoporose, beide van MSD. Het 'oude' product Fosamax zakte van de achtste plaats in begin 2006 naar de zesentwintigste plaats begin dit jaar. Omdat het patent op Fosamax in 2008 verstrijkt, lanceerde de producent MSD in 2006 een 'nieuw' geneesmiddel: Fosavance. Dat product komt in het eerste semester van 2007 vanuit het niets meteen terecht op de vijfendertigste plaats.
Daarmee blijkt de vrees die de wetenschappelijke adviescommissie voor de terugbetaling van geneesmiddelen CTG in 2006 al uitte over de strategie van MSD met Fosavance waarheid te worden. "Fosavance is een nieuw geneesmiddel dat in feite helemaal geen nieuw geneesmiddel is en enkel bedoeld is om de generische concurrentie te ontlopen", luidde de visie van het CTG daarover toen in deze krant.
Hoewel MSD Fosavance voorstelde als 'innovatief' omdat er een (heel) klein beetje vitamine D aan is toegevoegd, beoordeelde het gros van de CTG het als een 'pseudo-innovatie'. De hoeveelheid vitamine is immers te weinig om ook echt te werken, oordeelden wetenschappers. Anders gezegd: Fosavance is een typisch voorbeeld van een 'me too' geneesmiddel.
Van terugbetaling wilde het CTG dan ook niet weten destijds. Maar minister van Sociale Zaken Rudy Demotte legde het negatief advies van het CTG naast zich neer en besliste eigenhandig om het middel toch terug te betalen. Gevreesd werd sindsdien dat door voldoende lobbywerk artsen op korte termijn Fosavance zouden voorschrijven in plaats van Fosamax en er van generische concurrentie tegen het 'oud en versleten' geneesmiddel niets meer in huis zou komen.
"De vrees van toen blijkt nu te kloppen", aldus Luc Hutsebaut van de CM. "De macht van de lobbymachine blijkt duidelijk, dit is een geslaagde marketingtruc. MSD heeft dit vooral heel handig gespeeld. Niet alleen is hun nieuw product op de markt gezet, het is ook in de pen van de artsen gekropen."
"En voor de generische producenten is het niet meer relevant om een generiek voor Fosamax op de markt te lanceren. De markt voor Fosamax is in elkaar gezakt en wordt stilaan overgenomen door Fosavance, dat bovendien dezelfde hoge prijs als Fosamax heeft gekregen. De budgetbesparing die het patentverval had kunnen opleveren, is tenietgedaan door een opvolger te lanceren op basis van valse therapeutische argumenten."
Pharma.be, de koepelorganisatie van de farmaceutische bedrijven, reageert dat de prijszetting van geneesmiddelen onafhankelijk van de geneesmiddelenindustrie gebeurt.
'Innovatief' Fosavance verschilt nauwelijks van het oude Fosamax. 'Een geslaagde marketingtruc'

Dm 2007-12-05