Proficiat Rita Vanobberghen met Prijs van de Vlaamse Huisarts

Met Rita Vanobberghen en Bram Spinnewijn koos de jury van de Prijs van de Vlaamse Huisarts twee huisartsen met een niet voor de handliggende carrière als laureaat van de prijs. De Prijs van de Vlaamse Huisarts wordt jaarlijks uitgereikt door Domus Medica, in samenwerking met Astra Zeneca Foundation en de Huisarts. Aan de prijs is een bedrag van 5.000 euro verbonden. Voor het eerst reikt Domus Medica ook een carrièreprijs uit. Die gaat naar Jos De Smedt. (© Artsenkrant, Saskia Vanderstichele)

Rita Vanobberghen begon haar carrière in een ziekenhuis op de grens van Honduras met El Salvador en is vandaag verbonden aan de praktijk van Geneeskunde voor het Volk in Schaarbeek. De afgelopen jaren spande ze zich onder meer in voor de mensen zonder papieren die in Brussel in hongerstaking gingen.

De begeleiding van hongerstakers is een link tussen Rita Vanobberghen en Bram Spinnewijn, de andere laureaat van de Prijs van de Huisarts. Hij werkte gedurende verschillende jaren in het opvangcentrum voor vluchtelingen van Fedasil in Broechem, waar hij eveneens in contact kwam met hongerstakers. Pas in 2006 vestigde hij zich als huisarts in Antwerpen.

Dit jaar reikt Domus Medica voor het eerst ook een carrièreprijs uit. Die gaat naar Jos De Smedt, de huisarts uit Booischot die onder meer voorzitter van de Wetenschappelijke Vereniging van Vlaamse Huisartsen en lid van het Vlaams Huisartsenparlement was en vandaag voorzitter is van het Vlaams Eerstelijnsoverleg (Velo).

"Ik ben niet meteen een doorsneehuisarts te noemen. Niet door het verloop van mijn carrière, niet door mijn politieke overtuiging en niet door de forfaitaire praktijkvorm waarin ik werk." De verrassing was groot bij Rita Vanobberghen toen ze te horen kreeg dat ze één van de twee laureaten van de Prijs van de Vlaamse Huisarts is.

Donderdagmiddag houdt de groepspraktijk van Geneeskunde voor het Volk in Schaarbeek teamoverleg. Het geschikte moment om samen met Dr. Tine Dusauchoit, de ondervoorzitter van Domus Medica, aan Dr. Rita Vanobberghen het nieuws mee te delen dat ze één van de twee winnaars van de Prijs van de Vlaamse Huisarts is. Een sterk geëmotioneerde Vanobberghen had dit duidelijk niet verwacht. In een gesprek met de redactie geeft ze meteen aan dat haar carrière een heel grillig verloop kende.

Oorlogsgeweld

Als net afgestudeerde arts - met tevens een diploma tropische geneeskunde op zak - trok Rita Vanobberghen samen met haar echtgenoot voor een kleine ngo naar de grensstreek tussen El Salvador en Honduras, waar ze midden een conflictgebied terechtkwamen. Ze maakte er kennis met vluchtelingen en slachtoffers van oorlogsgeweld, zowel burgers als verzetsstrijders. "We hielden er ons vooral bezig met voorlichting en opleiding van de mensen, eerder dan met acute geneeskunde." Vanobberghen raakte er zelf ook gewond aan het been.

De zorg voor vluchtelingen is nog steeds een van haar stokpaardjes. Enkele jaren geleden verzorgde ze gedurende verschillende weken de asielzoekers die met een hongerstaking een legaal statuut probeerden af te dwingen. Mede dankzij de zorg voor deze hongerstakers raakte Vanobberghen in contact met het Centrum voor Huisartsgeneeskunde van de VUB. Sinds begin dit jaar heeft ze er een deeltijdse onderwijsopdracht (maandag gaf ze een les over communicatie met migranten) en ondertussen bereidt ze haar doctoraat voor. Liefst van al zou ze dat, vanuit haar ervaring, maken rond de problematiek van de hongerstakers.

Dat Vanobberghen zich over de hongerstakende asielzoekers ontfermde, wekt geen verwondering gezien haar politieke engagement. Als arts actief in een praktijk van Geneeskunde voor het Volk is ze immers verbonden aan de PvdA. In de praktijk in Schaarbeek krijgt ze met verschillende nationaliteiten te maken, 53 in totaal. Vooral Latino's en mensen uit de Filippijnen vinden vlot de weg naar haar kabinet. De eerste groep omdat Vanobberghen vlot Spaans spreekt, de tweede groep omdat ze tijdens een passage op de Filippijnen Chavacano leerde, de nationale taal van het land. "Deze mensen vinden het heel aangenaam en geruststellend om in de eigen taal verzorgd te worden."

Rita Vanobberghen werd voorgedragen door de leden van de intervisiegroep 'systeemdenken' waar ze deel van uitmaakt. Eén van de andere leden van de intervisiegroep, die maandelijks samenkomt, is overigens Dr. Bram Spinnewijn, de tweede laureaat van de Prijs van de Huisarts van dit jaar.