Geneeskunde voor het Volk neemt niet deel aan de audit van Maggie De Block over wijkgezondheidscentra.

De audit als tactiek om verdere besparingen door te voeren

Sinds 2016 is Minister van Volksgezondheid Magie De Block aan het besparen op wijkgezondheidscentra (zie kader). Al deze besparing blijken echter onvoldoende voor de Minister, ze wil verder gaan. Eerder dit jaar besliste ze dat er een audit zou komen van alle wijkgezondheidscentra. Zonder aarzeling werd deze audit uitbesteed aan privéfirma KPMG. Zoals we reeds beschreven in een vorige opinie op Knack.be: KPMG maakt deel uit van de grootste lobbygroepen voor privatisering van de gezondheids(zorg) in de Europese Unie. In Groot-Brittannië zijn ze medeverantwoordelijk voor privatisering van rendabele delen van National Health Service (de nationale gezondheidsdienst).

De audit is voor de minister een manier om deze afbraak van deze vorm van sociale geneeskunde te rechtvaardigen. Maar deze afbraak komt er sowieso, de audit is voor Geneeskunde voor het Volk slechts een middel. De plannen om te besparen liggen klaar. Bronnen uit het kabinet spreken over 10 tot 20% op het totale budget. De Minister is nog slechts aan het zoeken naar de meest tactische manier om deze besparingen te verkopen. Het mag duidelijk zijn dat het doel van deze audit niet is om deze centra beter te laten werken.

Het aantal wijkgezondheidscentra is op 10 jaar verdubbeld: Er zijn nu 165 centra in België die in totaal 350.000 patiënten verzorgen. De patiënten worden in het wijkgezondheidscentrum ingeschreven via het systeem van forfaitaire betaling. In België bestaan twee financieringssystemen voor eerstelijnszorg: de betaling per prestatie en de forfaitaire betaling. In de betaling per prestatie wordt de zorgverstrekker betaald per geleverde verstrekking (bijvoorbeeld per huisbezoek, raadpleging, hechting van een wonde,…). In de forfaitaire betaling wordt aan de groepspraktijk een vast bedrag per ingeschreven patiënt uitbetaald, ongeacht het aantal prestaties voor die patiënt. Dat forfait-bedrag wordt berekend aan de hand van een aantal kenmerken van de groep van ingeschreven patiënten die de zorgnood bepalen: leeftijd, geslacht, sociale status, aanwezigheid van handicap, aanwezigheid van belangrijke chronische ziekten, enz…

Minister De Block is sinds 2016 begonnen met een afbraak van het forfaitaire systeem:

  • In het voorziene budget voor 2017 dat rekening hield met de groei van nieuwe patiënten in het systeem, werd reeds bij de opmaak 4% bespaard. Dat gebeurde door geen nieuwe medische huizen (die nochtans klaar stonden) te openen en door de indexering van het bedrag per patiënt deels niet toe te passen. In juni 2017 kondigde het kabinet aan dat de besparing onvoldoende was en wil Minister De Block in 2017 nog bijkomende 3,5% besparen.
  • Er kwam een verbod op nieuwe wijkgezondheidscentra: geen enkel nieuw centrum kan voorlopig geopend worden. Ook bestaande wijkgezondheidscentra die hun dienstverlening willen uitbreiden met een bijkomende discipline zoals kinesitherapie, werd dit geweigerd

Geneeskunde voor het Volk neemt niet deel aan de audit van Maggie De Block

Geneeskunde voor het Volk zal niet deelnemen aan deze audit. De audit blijkt een middel dat dient om een afbraak van onze visie op gezondheidszorg te verantwoorden. Wanneer De Minister haar besparingen zou kunnen doorvoeren, komt de forfaitaire geneeskunde ernstig in de problemen. Veel kleinere centra zullen met sluiting bedreigd worden. Met de huidige budgetten kunnen deze centra soms net uit de rode cijfers blijven. In veel grotere centra zal personeel moeten afvloeien, of zullen bestaande uitbreidingen niet kunnen doorgaan. Zo kan er bijvoorbeeld minder geïnvesteerd worden in psychosociale zorg, terwijl deze voor veel mensen levensnoodzakelijk is. We zullen ook minder kunnen investeren in de uitbreiding van onze verpleegkundige diensten: zoals begeleiding van diabetespatiënten en mensen met chronische longziekten. Door al deze ontwikkelingen tegen te houden zullen centra minder nieuwe patiënten kunnen inschrijven. Patiënten zullen in de kou blijven staan en terugvallen op het systeem van prestatiegeneeskunde.

Als er dan toch een audit moet komen kan dat voor ons enkel onder volgende vier voorwaarden. 

Ten eerste moet de audit ook gebeuren voor het systeem van prestatiegeneeskunde en de arts-specialisten, met een vergelijking tussen de twee systemen: forfaitaire versus prestatiegeneeskunde, zoals het Federaal Kenniscentrum (KCE) reeds in 2008 heeft uitgevoerd en zoals vorig jaar al door commissie forfait van het RIZIV was gevraagd.

Ten tweede willen we dat in de audit uitkomsten en indicatoren worden onderzocht waar het toe doet in de gezondheidszorg zoals toegankelijkheid, kwaliteit van zorg, voorschrijven, verwijzing, preventie, multidisciplinair werken e.a.

Ten derde willen we dat de audit gebeurt door een onafhankelijke instantie zoals het KCE en niet door een partijdige private firma gekend om haar lobbywerk pro-privatisering van gezondheidszorg.

Ten vierde vragen we dat de audit op democratische wijze gebeurt, waarbij alle betrokkenen (federaties en patiëntenorganisaties) inspraak hebben in de manier van werken.

De minister neemt de rol van de Orde, als verdedigers van de liberale centengeneeskunde, over

Het totale budget dat in ons land wordt uitgegeven aan artsenlonen bedraagt 8 miljard euro per jaar. Van die 8 miljard euro gaat er 1,3 miljard euro naar huisartsengeneeskunde. De rest, zo'n 6,7 miljard euro vloeit naar (vaak veel te hoge) honoraria van arts-specialisten. Van die 1,3 miljard gaat er 157 miljoen (ofwel nog geen 2% van het totale budget) naar wijkgezondheidscentra, waaronder Geneeskunde voor het Volk. Deze wijkgezondheidscentra staan reeds meer dan 40 jaar garant voor gratis eerstelijnszorg voor al hun patiënten. De patiënten kunnen in deze centra zonder geld naar de huisarts, de verpleegkundige, de kinesist... Wij zijn trots op onze interdisciplinaire centra waar we vanaf de beginjaren opkomen voor de rechten van onze patiënten. Dat is ons sinds het begin niet altijd in dank afgenomen door sommigen. Zo kregen we te maken met de Orde der Geneesheren als vertegenwoordigers van liberale geneeskunde. Nu neemt de minister die rol over. De forfaitaire geneeskunde toonde reeds zijn effectiviteit aan in een studie van het Federaal Kenniscentrum in 2008. Daaruit bleek dat het forfaitaire systeem niet meer kostte dan het systeem van betaling per prestatie. Het forfaitaire systeem bleek bovendien veel toegankelijker, door het wegwerken van de financiële drempels voor de patiënt, samen met een beter voorschrijfgedrag, in het bijzonder van antibiotica - het stokpaardje van de minister - en een vermindering van doorverwijzing en dus kosten in de tweede lijn. Het zou logisch zijn om als audit een opvolging van deze studie te maken.

De maatregelen van de Minister zijn dus in de eerste plaats aanvallen op de visie van Geneeskunde voor het Volk en de visie van veel andere progressieve wijkgezondheidscentra. Toch verkiest Maggie De Block, minister van volksgezondheid en zelf huisarts om opnieuw de hakbijl te zetten in het budget van deze centra. Onlogisch, maar waarom dan?

Maggie De Block en de regering staan voor een liberale visie op gezondheidszorg: privatisering en commercialisering. Dit toonde ze reeds doorheen haar andere  besparingsplannen in de gezondheidszorg: minder personeel in de kinder- en jeugdpsychiatrie, beknibbelen op de budgetten van de ziekenhuizen waardoor deze met minder personeel moeten werken… Ze verkiest de liberale of 'vrije' prestatiegeneeskunde waarbij de geneesheer of zorgverlener wordt vergoed per prestatie of consult en de patiënt meer betaalt naargelang hij meer zorg nodig heeft.

Die visie werd nog het best verwoord toen haar partij Open-VLD als reactie op de opening van een nieuw wijkgezondheidscentra in Menen alle argumenten uit de kast haalde: “forfaitaire geneeskunde leidt tot overconsumptie”, “De verplichting om een arts te nemen in het centrum voor een ingeschreven patiënt, druist in tegen de vrije keuze van de patiënt.” “Het wijkgezondheidscentrum zal kansarmoede aantrekken.”

Dit vertrekt vanuit een fundamenteel andere maatschappijvisie dan die van Geneeskunde voor het Volk. Onze forfaitaire geneeskunde, waar het medisch huis een vastgelegd budget krijgt per ingeschreven patiënt, staat daar lijnrecht tegenover als een solidair systeem, van rijk naar arm, van gezonde mensen naar zieken. Het is de meest sociale tak van de huisartsgeneeskunde. Een tak van de huisartsgeneeskunde die meer en meer nodig is, gezien uit een Europese studie blijkt dat 8% van de Belgen gezondheidszorg uitstelt omwille van financiële redenen. Ook in onze praktijken moeten we dagelijks patiënten teleurstellen omdat we hen niet definitief kunnen inschrijven als vaste patiënt. Wijkgezondheidscentra zijn ook kwalitatief een stap vooruit t.o.v. solopraktijken of praktijken met enkel huisartsen. Het interdisciplinair samenwerken onder één dak met betaling volgens maandelijks forfait is de toekomst.

Daarnaast is Maggie De Block specifiek niet opgezet met het aspect actiecentrum van GVHV. Het voorbije jaar hebben we een geslaagde campagne gevoerd tegen de dure medicatie. Maggie De Block is er op zich tegen dat artsen zich bezighouden met sociale actie. “Het is niet aan artsen om bussen naar Nederland te organiseren om goedkope medicatie te kopen”,  zei ze in het parlement. Mede dankzij onze acties viel ze van haar troon als populairste politica. Meer en meer mensen zien in dat haar beleid asociaal is.

Geneeskunde voor het Volk vraagt de verdere uitbouw van de forfaitaire geneeskunde en interdisciplinaire groepspraktijken. We verzetten ons principieel tegen de besparingen en de liberale visie van Maggie De Block op gezondheidszorg.

Help ons om de besparingen te stoppen

http://www.knack.be/nieuws/belgie/minister-de-block-laat-audit-wijkgezondheidscentra-uitvoeren-door-lobbyisten-voor-privatisering-gezondheidszorg/article-opinion-877883.html

Toen onze collega Dirk Van Duppen in juli een opinie publiceerde, werd duidelijk dat deze besparingen niet gedragen worden bij de bevolking. Deze opinie werd heel veel gedeeld 2600 keer op Knack.be en 6000 keer op Le Vif. We kregen tal van ongeruste reacties van patiënten.

We zullen opnieuw de steun van de patiënten en de bevolking nodig hebben om deze besparingen te stoppen. Daarom start Geneeskunde voor het Volk met een campagne 'Red de Sociale Geneeskunde'. U kan u steun aanbieden op onze website en uw boodschap aan Maggie De Block achterlaten.

Lees meer :

Opinie Knack/Le Vif L'Express (http://gvhv-mplp.be/index.php/nl/12-nieuws-nouvelles/613-minister-de-block-laat-audit-wijkgezondheidscentra-uitvoeren-door-lobbyisten-voor-privatisering-gezondheidszorg)

Open VLD visie (PDF)

Persbericht Geneeskunde voor het Volk audit (PDF)