Cholesterolhype deel II. Manipulatie hier

Ingezonden door Dirk Van Duppen op wo, 23/01/2008 - 11:19

In mijn commentaar op het nieuwe boek van Malcolm Kendrick De Cholesterolhype verwijt ik Kendrick manipulatie van wetenschappelijke gegevens om zijn (voor het grootste deel terechte) stelling hard te willen maken, juist zoals de farma-industrie dat doet. Hieronder vind je nog een illustratie van manipulatie tot flagrant liegen door professor Guy De Backer van de U-Gent die in de Cholesteroloorlog m.i. duidelijker en duidelijker laat zien dat hij aan de kant van de verdedigers van de Cholesterolhype staat.

Professor Guy De Backer van de U-Gent is auteur van de Europese Aanbevelingen voor Cardiovasculair risicobeheer. In mijn boek "De Cholesteroloorlog" beschreef ik in de eerste hoofdstukken hoe deze aanbevelingen leidden tot overconsumptie van cholesterolverlagers. Vandaag heeft de wetenschappelijke vereniging van huisartsen, Domus Medica, zelf een aanbeveling gepubliceerd.
Deze aanbeveling is tot stand gekomen op basis van een grondige literatuurstudie en peer review door experten, waaronder professor De Backer. Ondergetekende is mede-auteur.
Op het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg, een onafhankelijk instituut dat studies uitvoert of aanbeveling toetst op hun wetenschappelijkheid is er een debat geweest tussen de auteurs van de Domus Medica aanbeveling en professor De Backer. De controverses staan beschreven in het rapport van het Kenniscentrum 'KCE reports 52A: Rapid Assessment: Cardiovasculaire Primaire Preventie in de Belgische Huisartspraktijk' in de inleiding op pg. i en ii.
De huisartsen aanbeveling is bovendien wetenschappelijk gevalideerd door CEBAM , het Belgisch Centrum voor Evidence Based Medicine, de Belgische afdeling van de Cochrane Collaboration.
De Backer heeft zijn standpunten niet kunnen doordrukken en geeft nu in de zogenaamde medische vakpers (lees reclameblaadjes van de farmaceutische industrie) een tegenoffensief. Zo titelt bijvoorbeeld Medisfeer (13 december 2007) op de voorpagina: "Aanbeveling globaal Cardiovasculair Risico. Speelt Domus Medica cavalier seul?" met daaronder dan een advertentie voor Crestor (perperdure cholesterolverlager die zijn effectiviteit op klinische eindpunten nog niet bewezen heeft).
Zowat iedere zin van dit interview is onwaar. Het is ook intellectueel en collegiaal niet eerlijk omdat eigenlijk alles is uitgediscuteerd geweest op het Kenniscentrum. Toen haalde Guy De Backer nog zijn wit konijn boven: 'de HDL is in België in de labo's niet zo betrouwbaar te meten, of de HDL metingen van nu zijn anders dan toen dat de studies gebeurd zijn. Dus je kunt beter de TC nemen i.p.v. de ratio'. Die stelling is door het Kenniscentrum achteraf ook weerlegd geworden. Wat mij het ergste stoort in het interview in Medisfeer is volgend standpunt van De Backer:
"De Prosper-studie toonde geen effect aan bij de oudere populatie. Toch werden er de voorbije jaren enkele meta-analysen gepubliceerd die met voldoende bewijskracht het tegenovergestelde aantonen. Een recente meta-analyse verschenen in The Lancet toont aan dat de leeftijd geen invloed heeft op het preventief effect van statines. Refereren naar de Prosper-studie is correct, maar het is niet de ideale manier om een aanbevling te schrijven. Een aanbeveling moet zich baseren op het totaal aan kennis dat op dat moment aanwezig is en niet op een geïsoleerde studie."
Ik ben gaan zoeken naar die meta-analyse in The Lancet.

Er zijn er de laatste jaren twee verschenen over cholesterol en cardiovasculair risicobeheer:
1. Efficacy and safety of cholesterol-lowering treatment: prospective meta-analysis of data from 90 056 participants in 14 randomised trials of statins
Cholesterol Treatment Trialists' (CTT) Collaborators
The Lancet - Vol. 366, Issue 9493, 8 October 2005, Pages 1267-1278

2. Blood cholesterol and vascular mortality by age, sex, and blood pressure: a meta-analysis of individual data from 61 prospective studies with 55 000 vascular deaths
Prospective Studies Collaboration
The Lancet - Vol. 370, Issue 9602, 1 December 2007, Pages 1829-1839

Bij die eerste meta-analyse verscheen vorig jaar later in de Lancet een comment van John Abramson van Havard, waarin hij van leer trekt tegen de steeds scherper stellende targets in de Amerikaanse richtlijnen voor lipiden, terwijl er daarvoor geen evidentie is.
Abramson J, Wright J. Are lipid-lowering guidelines evidence-based? The Lancet - Vol. 369, Issue 9557, 20 January 2007, Pages 168-169
We hebben deze nog gebruikt in de discussie met Guy De Backer op het Kenniscentrum. Abramson verwijst naar de eerste meta-analyse van de Lancet waarbij hij het spijtig vindt dat de auteurs het effect niet onderzocht hebben van statines in primaire preventie bij vrouwen en bij personen boven de 65 jaar. Terwijl hijzelf een meta-analyse (maar gebaseerd op minder studiegegevens dan de Lancet meta-analyse) gemaakt had waarin geen effect werd aangetoond bij beide populaties.
"Our analysis suggests that lipid-lowering statins should not be prescribed for true primary prevention in women of any age or for men older than 69 years. High-risk men aged 30-69 years should be advised that about 50 patients need to be treated for 5 years to prevent one event." (Abramson J, Wright J. Are lipid-lowering guidelines evidence-based? The Lancet - Vol. 369, Issue 9557, 20 January 2007, Pages 168-169 (*)Jauca C, Wright JM. Therapeutics letter: update on statin therapy. Int Soc Drug Bull Newsletter 2003; 17: 7-9)

De tweede meta-analyse uit de Lancet die in december ll. werd gepubliceerd, stelde vast dat ook op hoge leeftijd lagere cholesterol geassocieerd was met minder hartziekten. Maar dit is een meta-analyse op basis van observationele studies, dus niet op basis van statine interventiestudies. Dus als het die meta-analyse is waarnaar Guy De Backer verwijst in zijn interview, dan zit hij er ook flagrant naast. Wat die tweede meta-analyse wel leert, en waarover De Backer in zijn interview het dan niet heeft is: "Of various simple indices involving HDL cholesterol, the ratio total/HDL cholesterol was the strongest predictor of IHD mortality (40% more informative than non-HDL cholesterol and more than twice as informative as total cholesterol)". Wat onze keuze voor de ratio TC/HDL in onze aanbeveling alleen maar beter onderbouwt.