Antidepressivum blijkt niet te werken
Ingezonden door Dirk Van Duppen op za, 16/10/2010 - 16:40
Farmaceut Pfizer hield gegevens jarenlang verborgen
In VS is openheid verplicht
Sander Becker
redactie wetenschap Trouw, 16 oktober 2010
amsterdam – Het antidepressivum reboxetine, al ruim tien jaar verkrijgbaar op de Europese markt, werkt niet beter dan een placebo, een nepmiddel. Dat blijkt uit een analyse van data die fabrikant Pfizer jarenlang heeft achtergehouden.
Gegevens die de fabrikant wel naar buiten had gebracht, schetsten een te rooskleurig beeld. Ze overschatten de werkzaamheid van het middel ten opzichte van een placebo met 115 procent, en ten opzichte van andere antidepressiva met 23 procent. Bijwerkingen waren juist ondergerapporteerd, constateren Duitse wetenschappers deze week in het British Medical Journal.
Trudy Dehue, hoogleraar wetenschapstheorie in Groningen, noemt het achterhouden van onderzoeksgegevens over medicijnen ’diep treurig’ en ’rampzalig’ voor patiënten en artsen. „Deze veelvoorkomende praktijk ondermijnt de samenleving, omdat die alleen kan functioneren bij onderling vertrouwen.” De Duitsers analyseerden dertien studies waar ruim vierduizend patiënten aan hadden meegedaan. Driekwart van de resultaten was nooit door de farmaceut naar buiten gebracht. De onderzoekers moesten er eindeloos om zeuren. Ze merken op dat overheidsinstanties die beoordelen of een medicijn tot de markt toegelaten wordt, minder aanhoudend zijn. Veel pillen zullen dus op halve informatie zijn geregistreerd. De wetenschappers pleiten daarom voor strengere wetgeving. De Verenigde Staten hebben in 2007 al een wet ingevoerd die farmaceuten verplicht tot het vrijgeven van onderzoeksdata. Maar die wet kent flinke hiaten. Zo geldt ze niet voor onderzoek van voor 2007 en ze heeft alleen btrekking op middelen die in de VS zijn toegelaten. Voor reboxetine, alleen in Europa op de markt, was Pfizer dus niet verplicht tot openheid. Bovendien kunnen fabrikanten de openbaarmaking twee jaar rekken. De Europese geneesmiddelenautoriteit EMA, die vergelijkbare wetgeving voorbereidt, moet deze mazen dichten, vinden de Duitsers. Dehue gaat nog een stap verder. Ze vndt dat het universitair geneesmiddelonderzoek inancieel onafhankelijkmoet worden. Ook instanties die de toelating van medicijnen bepalen, moeten onafhankelijk worden van bedrijven waarvan ze de producten keuren. „De bevolking zou hun voornaamste opdrachtgever moeten zijn, niet de industrie.”
