Het vergiftigd geschenk cao nr. 90

Nu het mooi weer is voelen de mensen zich beter in hun vel. De raadplegingen staan op een lager pitje. Maar goed ook, want Anita komt voor een “spoedgeval”.

Anita werd door de arbeidsgeneesheer van haar werk naar huis gestuurd omdat die zich zorgen maakte over haar toestand. Ze kon zich daar amper staande houden en het risico op een arbeidsongeval was groot. “Vraag uw huisarts hoe lang u werkonbekwaam zult zijn”, had hij Anita gezegd. Weken al voelt ze zich uitgeput maar ze kan geen tijd vrijmaken om aan zichzelf te denken: er is al een collega ziek en de dossiers stapelen zich op als ze er niet is. Ze heeft psychische stress die ze bijna helemaal alleen moet verwerken… Een medisch attest van een week rust zou haar opnieuw de nodige energie kunnen geven. Maar wie “medisch attest” zegt, zegt ook “controlearts”, dat wettelijke mechanisme waarmee men zieke mensen lastig valt. Moet men dan verbaasd zijn dat heel wat mensen in onze maatschappij uiteindelijk afhaken?

Al enkele jaren organiseert het ABVV op 28 april een studie- en discussiedag over arbeidsongevallen, over de band tussen gezondheid en arbeid. Ik probeer daar telkens aan deel te nemen. Zo’n dag wordt volledig gedragen door de delegees zelf: de inhoud wordt bepaald door wat ze zelf in de praktijk meemaken.  Het centrale thema van de dag was “kan men zijn gezondheid verkopen voor enkele financiële voordelen?” Cao nr. 90 opent de deur voor dergelijke praktijken: als je gedurende een bepaalde periode niet ziek bent of geen ongeval hebt, kun je een premie krijgen. Over het algemeen zijn die premies collectief: opdat de voltallige ploeg dat voordeel zou krijgen, mag niemand van de ploeg ziek worden of een arbeidsongeval krijgen. De druk om geen arbeidsongeval aan te geven of om toch te komen werken als men ziek is wordt dan heel groot. “Presenteïsme” noemt men dat nieuwe fenomeen. De delegees waren het er ruimschoots over eens dat die cao nr. 90 een vergiftigd geschenk is. Maar daarmee is het probleem niet opgelost: als de regering een loonnorm van 0,3% oplegt, moet men niet verbaasd zijn dat werknemers hun gezondheid gaan verkopen om hun koopkracht te behouden. Oké, je komt niet thuis van zo’n discussiedagen met kant en klare oplossingen. Maar nu begrijp ik patiënten als Anita beter, mensen die ziek naar hun werk trekken. En waarom anderen  een arbeidsongeval niet aangeven... Fijn aan zo’n dagen, tussen al die delegees, is ook dat ik zie dat ik niet de enige ben die de strijd aangaat!