Werken als in een concentratiekamp

“Het is als werken in een concentratiekamp”, zegt Marc, die in een van de depots van een groot distributiecentrum werkt. Ik weet best wel dat de werkomstandigheden soms zeer zwaar zijn, dat ze van jaar tot jaar achteruitgaan en dat veel mensen gezondheidsrisico’s lopen door hun werk. Maar ik denk toch dat mijn patiënt overdrijft. Hij komt met rugklachten: problemen met het bewegingsapparaat, de spieren en het skelet, een vaak voorkomende aandoening bij arbeiders die aan een volgehouden ritme lasten moeten verplaatsen en paletten moeten klaarmaken.

Voor Marc in het distributiecentrum werkte, was hij aan de slag in een middelgrote onderneming. Maar enkele jaren geleden deed zich daar een dodelijk werkongeval voor met een jonge werknemer en dat was de druppel die de emmer deed overlopen: hij had herhaaldelijk de onveilige werksituatie aangeklaagd. Een zwaar ongeval moest er vroeg of laat van komen.

Maar na het ongeval was het business as usual: er werd geen enkele structurele maatregel genomen om in de toekomst ongevallen te voorkomen. Marc walgde ervan en stapte op. Hij sleepte een nieuw contract in de wacht bij “een grote werkgever”, ook al was het maar een contract voor zes maand. Eindelijk fatsoenlijke werkomstandigheden, hoopte hij.

Na enkele maanden is de balans weinig rooskleurig: “Het is zelfs slechter dan waar ik vroeger werkte”, zegt Marc. Vooral het management. “De baas wil alles controleren wat je doet en zelfs wat je denkt. Zelfs je werkmakkers worden in dat systeem ingelijfd. Als een van je collega’s een fout maakt, moet je dat rapporteren aan de chef. Dat systeem breekt de solidariteit. Sommige jongeren vinden mij een mopperaar. Zij beseffen niet dat je op een bepaalde leeftijd onmogelijk nog zo hard kan werken als op je twintigste.

Een ander voorbeeld: je mag je gsm niet gebruiken op het werk, zelfs niet om te kijken hoe laat het is. Als iemand je ziet met je gsm in de hand, moet je als straf een dag onbetaald thuisblijven. Om de druk te verhogen worden de andere personeelsleden daarvan op de hoogte gebracht. Een maand geleden deed er zich een vrij zwaar arbeidsongeval voor. Een arbeider werd omvergereden door een clark met als gevolg een open beenbreuk. “Op de briefings werd daar met geen woord over gerept”, vertelt Marc. “Het is nochtans zeer nuttig om een ongeval te analyseren, zodat je weet wat de oorzaak is.”

Voor hij weg gaat vraag ik hem nog vanwaar die vergelijking met een concentratiekamp? “Helemaal rondom boven het magazijn is er een gaanderij waar de chefs elke beweging die je maakt, in de gaten houden, om het kleinste foutje dat je zou kunnen maken te registreren. Dat doet mij automatisch denken aan het beeld van de torens in de concentratiekampen, van waaruit de bewakers de gevangenen observeren…”

Overdreven? Misschien… Je moet het zelf meemaken om erover te oordelen. Een werkterrein voor een huisarts om zijn patiënten te ondersteunen? Zonder twijfel!